Alamutlu Veli Ağa…

Sercan Leylek / OSLO

İlk sayfalarını yadırgadım. Ne diyeyim? Yabancı geldi bana. Çünkü bu kitap bizi anlatıyor, Ege’den bahsediyor, Yörük hayatını dile getiriyor. Ege öyküsü dinlemeye, benliğimize kulak vermeye öyle uzağız ki. Velhasıl kendimize yabancı olduğumuz için yadırgadım anlatılanları.

Hasan Kulakoğlu

Alamutlu Veli Ağa, Dr. Hasan Kulakoğlu’nun 2020 yılında Temren Yayınları tarafından yayımlanmış eseri. Arşiv/Öykü dizisi olarak hazırlanmış olan kitap 1920-1960 arasındaki döneme bir Yörük ailesinin gözünden ışık tutuyor. Öykülerin baş kahramanı olan Veli Ağa ise yazar Kulakoğlu’nun dedesinin babası. Bu yüzden, kitabın ilk sayfalarında edindiğim bilgilere kuşkuyla yaklaştım. Durup durup anlatılanları başka kaynaklardan kontrol ettim. Zira, yazarın kendi ailesinden bahsediyor oluşu tarafsızlık ilkesine bağlılığı konusunda içime kurt düşürdü. Dr. Kulakoğlu bu olası eksikliğin önlemini ise önceden almış. 72 sayfalık kitapta anlatılan her hikâyenin arşiv belgesi bulunuyor. Tapu belgeleri, fotoğraflar ve diğer resmi evraklar ile anlatılanların içi başarılı bir şekilde doldurulmuş. Örneğin, ilk hikâyenin arşiv kupürlerle desteklenmesi hayret uyandırıyor. İnsan ister istemez ‘Meğerse hepsi gerçekmiş.’ diyerek iç çekiyor. Diğer yandan, birçok evraka ve fotoğrafa yıl bilgisi de eklenmiş olsa, belleklerde daha iyi yer etmiş olurdu.

Biyografi bölümünde yazarımızın şiir çalışmaları sürdürdüğünü öğreniyoruz. Kitabı okudukça Hasan Bey’in bu konuda ne kadar mahir olduğuna tanık oldum. Yazarın nesir yazısındaki şiirsel dil ve anlatım biçimi hemen kendini fark ettiriyor.

Kitabın temasına tekrar dönecek olursak, öyküler genel hatlarıyla yerleşik hayata geçmeye öykünen ve son kertede de bunu bileğinin hakkıyla başaran bir topluluğun hikâyesini dile getiriyor. Dağlarda yaşayan, vatanına bağlı ve gelişime açık bir toplumun medeniyette yer edinme çabası incelikle belgelenmiş. Kitap sözü geçen dönemdeki siyasi gelişmelere de yer yer değinerek okuyucuyu kronolojik anlamda beslemiş. Ayrıca, Ege Yörüklerinin kurtuluş mücadelesine ve Cumhuriyet devrimlerine nasıl katkıda bulunduğunu örneklerle bize ispat etmiş. Sayfalar arasında Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün şu sözlerini anımsadım: “Arkadaşlar! Gidip, Toros Dağları’na bakınız, eğer orada bir tek Yörük çadırı görürseniz ve o çadırda bir duman tütüyorsa, şunu çok iyi biliniz ki bu dünyada hiçbir güç ve kuvvet asla bizi yenemez. “

Sercan Leylek

Yazar Kulakoğlu haklı bir gururla bu eseri yazın dünyamıza katmış. Kalemi adeta hem atası Veli Ağa ile onur duyuyor, hem de aynı kalem bir nevi gönül borcunu ödemek üzere dedesinden bahsediyor. Az buz değil çünkü. Sözü geçen kanaat önderi Veli Ağa, Efelerin efesi Yörük Ali Efe’ye ve Nutuk’ta da bahsi geçen Demirci Efe’ye yarenlik etmiş. Hayalini kurdukları köye kavuştuklarında toprak reformu gerçekleştirmiş ve bu anlattıklarım kadar önemli bir meseleye de ehemmiyet göstermiş: Kendisi köylerine ivedilikle bir ilkokul kurmuş. Bugün Ege Bölgesi özgür düşünce hususunda diğer bölgelerimize nazaran daha ileri bir noktadaysa, bunu Veli Ağa gibi insanlara borçluyuz.

Kitaptaki şu alıntı beni derinden etkiledi: “Bak oğlum, çarşıda çeşit çeşit insan göreceksin ama okumamış cahillerin yanında durma. Cahil değer bilmez, okuyan bilir. Okudukça her şeyin; vatanın, yurdun, ailenin değerini bilecekler.” Hayatının tamamını göçebe olarak geçirmiş bir insanın bu vizyona sahip olması takdire şayan. Acı olan ise, onlarca yıldır yerleşik hayat içinde var olmuş çoğu insanımızın hâlâ okumaya ve eğitime değer vermemesi. Bundan daha vahimi de bu tıynetteki insanların toplum tarafından kanaat önderi ilan edilmeleridir.

Ben Alamutlu Veli Ağa’nın kitabını Norveç’te okuduğum halde, bu kitap sayesinde Aydın’daki dağlarda efelerle birlikte kılıç artığı kovaladım, kekik ve çam kokusunu hissettim. Evet, ilk başta anlatılanları biraz yadırgadım ama bunun Norveç’le bir alakası yok. Bize kendimizi anlatan eserlere ve kendi kahramanlarımıza alışık olmadığımız için garipsedim biraz. Sonrasında da anlatılanlara hiç yabancılık çekmedim. Toprak çekti, buyur etti.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ