Ahmet Zeki Yeşil
Yoksulluk içinde geçen bir çocukluk ve bu arada filizlenen bir aşk…
Araştırma ve inceleme çalışmaları ile adını duyuran gazeteci Mazlum Vesek’in ilk romanı “Semra“yı, Aralık 2022’de TÜYAP İstanbul Kitap Fuarında kendisinden imzalı olarak almıştım. Vesek’i İzmir’den tanırım, değer verdiğim biridir. Merak ve heyecanla okuduğum kitabı hakkında yazmak düşüncesi hep aklımdaydı. Gerçekleştirmek ise, bu günlere denk geldi.
‘Küçük-Esmer-Uzak’ olmak üzere üç bölümden oluşan “Semra”, Mona Kitap tarafından yayıma hazırlanmış olup, 304 sayfa. Kapak tasarımı Sevda Karacan’a ait. Arka kapak yazısı özetle şöyle: “Serçem, sen dalamazsın sulara/ Senin kanatların ancak göğü yarabilir;/ Mavi suları değil… Semra, kayıp giden zamanın izinde çocukluğun masumiyetini ve ilk aşkın heyecanını aramanın hikayesi…”
Vesek’in kaleme aldığı romanı, bir mektup/bir anı defterini okur gibi okudum. Çünkü roman Semra’ya hitaben bir çocuğun gözünden yazılmış. O çocuk ise, kitabın baş karakteri Mazlum. Sırtındaki boya sandığı ile yaşadığı hayatı dikkatle gözlemleyen biri. “Semra”, Mazlum’un ifadesiyle Picasso resmi kadar güzel, bilinçli bir işçi kızı. Roman sade ve anlaşılır bir dille kaleme alınmış. Vesek’in bir şair hissiyatıyla yazdığı cümleler, şiir gibi akıp gidiyor. Öyle ki, Vesek, “Sevgili Semra” ile başlayıp “Seni seviyorum” ile biten kitabına şiirleri (Sayfa: 23-92-93-111-227-233-246-247-283-291) serpiştirmiş. Yer yer mizah unsurunu eklemeyi de ihmal etmemiş. Romanın kahramanı Mazlum, bir veda partisinde ağıt yakacak kadar komik. Kara komik laflar ettiği de oluyor. Örnek mi?
“Boyacı, mutlaka coşkulu bir türküyle sokakları gezmeli. Şu küçücük Ceyhan’da müşteri, ayakkabı boyattığı boyacıyı türküsünden tanımalı. (S.40)”
“Benim ellerim her zaman nasırlı olur. Çünkü ben bir boyacıyım. (S.48)”
“Ağzımda tat almayan bir dil, yaşıyordum işte… (S.153)”
“Her dil zor ve kolaydır. Hayatın içinde kullanıp kullanmamana bağlı. (S.165)”
“Keder de yakışıklıydı. Ceyhan Lisesi bahçesine bu keder yakışıyordu. (S.179)”
Romanda dikkat çeken bir başka husus, Orhan Kemal’e atıflar olması. Çünkü Orhan Kemal, Vesek’in etkilendiği ve beslendiği yazarların başında geliyor. Mazlum, yoksul/işçi bir ailenin çocuğu olsa da yazıyla iç içe, edebiyat ve sanata karşı ilgili bir ortamda yetişmiş. Doğal olarak, çocukluk ve gençlik yıllarının önemli bir bölümünü geçirdiği Adana, özellikle de Ceyhan romanda fazlaca yer alıyor. Tarihi mekanlarından pazar sokağına, okudukları okuldan farklı kültürlerin bir arada yaşadığı mahalleye kadar her şey çok canlı. Vesek yaşadığı olayları romanın kurgusuna başarıyla aktarmış. Buna, Gazeteci-Yazar Mazlum Vesek’in otobiyografik romanı da diyebiliriz.
“Semra” bir aşktan yola çıkıyor ancak, sadece bir aşk romanı değil. 90’lı yılların ön planda olduğu romanda Vesek, bir aşk hikâyesini dönemin politik ve toplumsal atmosferi çerçevesinde anlatıyor. Bu arada dönemin olayları, mitingleri, iş hayatı, siyasal çalkantılar, gençlik heyecanları ve emek sömürüsü vurgulanıyor. Bu kargaşa içindeki insanlar yorgun ve hüzünlü. Mazlum ise, zorluklar karşısında direnen ve umudunu kaybetmeyen biri. Umut onun için önemli. Vesek bir söyleşisinde, “Umutsuzluğu insanlar için en büyük bela olduğunu düşünürüm. Bu nedenle daima umutlu oldum” diyor.
“Semra” da, Mazlum Vesek’in farklı ve çarpıcı anlatımıyla gerçekci bir 90’lı yıllar anlatısı okuyacak ve o döneme tanık olacaksınız. “Semra”nın ikinci baskısı, internet kitap platformlarında ve seçkin kitapçılarda okurlarını bekliyor.
Mazlum Vesek Kimdir?
Atatürk Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü’nü bitirdi. Üniversite yıllarından beri edebiyat ve sinema tarihi alanında çalışıyor. Özellikle Orhan Kemal ve Yılmaz Güney üzerine, Türkiye’nin farklı kentlerinde sunumlar gerçekleştirdi. Orhan Kemal Edebiyat Festivali ve Uluslararası Altın Koza Film Festivali gibi etkinliklerde görev aldı. İzmir’de, Türk edebiyatı ve sinemasının ustalarının anlatıldığı “Babalar ve Oğulları-Babalar ve Kızları” adlı etkinlik serisinin yürütücülüğünü yaptı. Orhan Kemal Roman Armağanı Jürisinde yer aldı. 2014 yılında Orhan Kemal’in 100’üncü yaşı etkinlikleri kapsamında “Bereketli Topraklar Üzerinde” romanının eleştirel baskısını (Everest Yayınları) hazırladı. Kültür Bakanlığı tarafından basılan “Orhan Kemal Anı ve Armağan Kitabına” bir makale ile katıldı. “Kansız Bir Gökyüzü İçin” (Derleyen: Şükran Yılmaz-Dersim Yayınları), “Şair ve Taifesi” (Hüseyin Köse, Ayrıntı Yayınları) kitaplarına yazı ve röportajlarıyla katkıda bulundu. Uzun bir süre Adana ve Mersin’de gazetecilik yapan Vesek, mesleğine İzmir’de devam ediyor. Gazetecilik alanında çeşitli ödülleri bulunmaktadır.