Türk ve Dünya Edebiyatında İlkler…

  • 09 Ekim 2020
  • 412 kez görüntülendi.

Yazar Fatma Karagülle Türk ve Dünya edebiyatından ilkleri Aksisanat okurları için derliyor…

TÜRK VE DÜNYA EDEBİYATINDA İLKLER

İlk yerli tiyatro yapıtı: Şinasi, Şair Evlenmesi, 1859

İlk yerli roman: Şemsettin Sami, Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat, 1873

Batılı tekniğe uygun ilk roman: Halit Ziya Uşaklıgil, Aşk-ı Memnu, 1899

İlk çeviri roman: Yusuf Kâmil Paşa, Fenelon’dan Telemak, 1859

İlk köy romanı: Nabizâde Nâzım, Karabibik, 1889

İlk psikolojik roman: Mehmet Rauf, Eylül, 1901

İlk realist roman: Recaizade Mahmut Ekrem, Araba Sevdası, 1898

İlk resmi Türkçe gazete: Takvim–i Vakayi, 1831

İlk yarı resmi gazete: Ceride-i Havadis, 1840

İlk edebî roman: Namık Kemal, İntibah, 1874

İlk tarihi roman: Namık Kemal, Cezmi, 1880; Ahmet Mithat Efendi, Yeniçeriler, 1871

İlk özel gazete: Şinasi ile Agâh Efendi, Tercüman-ı Ahvâl, 1860

İlk pastoral şiir: Abdülhak Hamit Tarhan, Sahra

İlk şiir çevirisini yapan, ilk makaleyi yazan: Şinasi

Noktalama imlerini ilk kez kullanan, ilk Türk gazeteci: Şinasi

Aruzla ilk manzum tiyatro eseri yazan: Abdülhak Hamit Tarhan, Eşber, 1880

Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri: Abdülhak Hamit Tarhan, Nesteren, 1878

İlk bibliyografya: Katip Çelebi, Keşfü’z Zünûn, 1650

İlk anı kitabı: Babürşah, Babürnâme

İlk hamse yazarı: Ali Şîr Nevaî

İlk tezkire: Ali Şir Nevai, Mecâlisü’n Nefâis, 1498

İlk şiir antolojisi: Ziya Paşa, Harâbât, 1874-1875

İlk atasözleri kitabı: Şinasi, Durub-i Emsal-ı Osmaniye, 1863

İlk mizah dergisi: Teodor Kasap, Diyojen, 1870

İlk öykü kitabı: Ahmet Mithat Efendi, Letaif-i Rivayat, 1870-1894

İlk fıkra yazarı: Ahmet Rasim

Türkçe yazılan ilk kitap: Yusuf Has Hacip, Kutadgu Bilig

İlk siyasetname: Yusuf Has Hacip, Kutadgu Bilig

Mesnevi tarzında yazılmış ilk eser: Yusuf Has Hacip, Kutadgu Bilig

İlk didaktik şiir örneğimiz: Yusuf Has Hacip, Kutadgu Bilig

Aruzla yazılan ilk eserimiz: Yusuf Has Hacip, Kutadgu Bilig

İlk mensur şiir örneklerini veren: Halit Ziya Uşaklıgil

Şiirde ilk kez Türk sözcüğünü kullanan: Mehmet Emin Yurdakul

İlk makale: Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi, 1860

İlk edebi bildiriyi yayımlayan topluluk: Fecr-i Âti (Servet-i Fünun), 1809

İlk seyahatname: Seydi Ali Reis, Mir’atü’l-Memalik, 1554

İlk edebiyat tarihçimiz: Abdulhalim Memduh Efendi

Batı anlayışındaki ilk edebiyat tarihçimiz: Fuat Köprülü

Sahnelenen ilk tiyatro yapıtı: Namık Kemal, Vatan yahut Silistre

Uyağı şiire serperek klasik nazım şekillerinden farklı ilk örnekleri veren: Tevfik Fikret

Türkçenin ilk dilbilgisi kitabı: Süleyman Paşa, İlm-i Sarf-ı Türkî

İlk natüralist yapıtımızın yazarı: Nabizâde Nâzım, Zehra

Divan Edebiyatında mahallîleşme akımının temsilcisi: Nedim

Şarkı nazım türünü ilk kullanan: Nedim

İlk tarih ve coğrafya ansiklopedisi: Kāmûsü’l-a’lâm

İlk sözlüğümüz: Kaşgarlı Mahmut, Dîvânu Lugâti’t-Türk

İlk Türkçe sözlük: Şemsettin Sami, Kamûs-ı Türkî

İlk özdeyiş örneklerini veren: Ali Bey / Lehçet’ül Hakayık

Türk adının geçtiği ilk Türkçe metin: Orhun Abideleri (Göktürk Kitabeleri)

Edebiyatımızda objektif eleştirinin nasıl olacağını ilk açıklayan: Recaizade Mahmut Ekrem

Edebiyatımızdaki ulusal dönemin açılmasına öncülük eden: Mehmet Emin Yurdakul

Konuşma diliyle yazılmış ilk öykünün yazarı: Ömer Seyfettin

Edebiyatımızda ilk uyaksız şiirini yazan: Abdülhak Hamit Tarhan, Validem

İlk köy şiiri: Muallim Naci, Köylü Kızların Şarkısı

İlk alfabemiz: Göktürk Alfabesi

Tekke şiirinin kurucusu: Ahmet Yesevî

İlk Türk destanı : Alp Er Tunga Destanı

Bizde batılı anlamda ilk eleştiriyi yazan: Namık Kemal

Bizde epik tiyatro türünün kurucusu: Haldun Taner

İlk kadın romancımız: Fatma Aliye Hanım

Süslü nesrin ilk temsilcisi: Sinan Paşa

Dünyanın halen yaşayan en büyük ve ilk Müslüman Türk destanı: Kırgızların Manas Destanı

Edebiyat sözcüğünü bizde ilk kullanan: Şinasi

Kurtuluş Savaşımızı doğrudan işleyen roman: Halide Edip Adıvar, Ateşten Gömlek

İlk uyarlama tiyatro eserinin yazarı: Ahmet Vefik Paşa

İlk divan şairi: Hoca Dehhânî

Öyküde gerçek anlamda ilk kez Anadolu’yu işleyen: Refik Halit Karay

En başarılı psikolojik roman yazarımız: Peyami Safa, 9.Hariciye Koğuşu

DÜNYA EDEBİYATINDA İLKLER

İlk modern roman: Cervantes, Don Kişot

İlk psikolojik romanı örneği: Madame de La Fayette, Prenses de Klev

Dünya edebiyatındaki ilk öykücü ve eseri: Giovanni Boccaccio, Decameron

Deneme türünün kurucusu: Montaigne

Dünyanın bilinen ilk destanı: Sümerlerin Gılgamış Destanı

Dünyanın halen yaşayan, en büyük ve ilk Müslüman Türk destanı: Kırgızların Manas Destanı

İlk mizah dergisi : Teodor Kasap, Diyojen

Komedi türünün ilk büyük ustası: Aristophanes

Trajedi türünün ilk büyük ustası: Aiskylos

Dünyada ilk özgün çizgi serüven öyküsü: Chester Gould, Dick Tracy

Dünyadaki ilk kadın romancı: Aphra Behn

Dünya edebiyatındaki ilk realist roman: Gustave Flaubert, Madame Bovary

Bilinen ilk kadın tiyatro yazarı: Hrotsvit

Bilinen ilk masal anlatıcısı: Aisopos(Ezop), Ezop Masalları

Dünyanın bilinen ilk aşk şiiri: Sümerli bir rahibe tarafından Kral Suşin’e yazılan 7 kıtalık bir şiir (İstanbul Tableti)

Bilinen ilk fabl örneği: Beydaba, Kelile ve Dimne

İlk polisiye öykü: Edgar Allan Poe, Morgue Sokağı Cinayetleri

İlk bilim-kurgu Eseri: Samsatlı Lukianos , True History

İlk gotik roman: Horace Walpole, Otranto Şatosu

Dünyanın bilinen ilk romanı: Murasaki Shikibu, Genji’nin Hikayesi

Dünyanın bilinen ilk biyografisi: Plutarch, Parallel Lives

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ